Armenia.republika.pl > Mapa

  Armenia

  Online

 

 Mapa Armenii

Armenia - Hajastan

Republika Armenia - Hajastani Hanrapetutjun

  • Obszar - 29.800 km2
  • Ludność - 3.8 mln.
  • Zachodniej części Azji, na Zakaukaziu
  • Graniczy:
    na północy z Gruzją (164 km),
    na wschodzie z Azerbejdżanem (787 km),
    na południu z Iranem (35 km),
    na zachodzie z Turcją (268 km).
  • Ustrój polityczny - Republika
  • Podział administracyjny - 11 obwodów (marz)
  • Stolica - Erewań
  • Języki - ormiański
  • Religia - chrześcijaństwa (uznał za religię panstwową 301r.)
  • Waluta - 1 dram = 100 luma

  ARMENIA (Hajastan, Republika Armenii), państwo w Azji, na Kaukazie, w pn.-wsch. części Wyż. Armeńskiej; 29,8 tys. km2; 3,8 mln mieszk. (1996), w tym Ormianie 93%; stol. Erewan, inne gł. m.: Gjumri, Wanadzor; większość wierzących należy do Kościoła orm.; j.u. orm. (własny alfabet); republika. Obszar aktywny sejsmicznie, ostatnie katastrofalne trzęsienie ziemi XII 1988; gł. rz. Araks (graniczna) z l. dopływami (Razdan, Arpa, Worotan), jez. Sewan; źródła miner.; stepy, łąki górskie, ok. 10% pow. lasy. Od 1989 ekon. blokada A. ze strony Azerbejdżanu (od 1993 także Turcji) z powodu konfliktu o Górski Karabach; reforma gospodarki rozpoczęta po uzyskaniu niepodległości; waluta dram od 1993; uprawa zbóż (pszenica, jęczmień), winorośli, drzew owocowych, warzyw, tytoniu, buraków cukrowych, geranium; hodowla bydła, owiec; przemysł spoż., elektrotechn. i elektron., chem., lekki, materiałów bud.; wydobycie rud miedzi; 1995 uruchomiono elektrownię jądr. (zamkniętą po trzęsieniu ziemi); import ropy naft. z Rosji, gazu ziemnego z Turkmenistanu, z Iranu.

  HISTORIA. O wpływy w A. rywalizowały od I w. n.e. Persja i Rzym (następnie Bizancjum); od VII w. pod władzą Arabów; w IX w. niezależne królestwo Bagratydów; podbita w XIV w. przez Turków osmańskich została później podzielona między Persję i Turcję; w XIX w. dostała się pod panowanie Rosji; 1918 odzyskała niepodległość; 1920 opanowana przez bolszewików; 1922 36 w Federacji Zakauk., następnie Arm.SRR; od 1988 konflikt z Azerbejdżanem o Górski Karabach; 1991 proklamowanie niepodległości, przystąpienie do Wspólnoty Niepodległych Państw.

  PRZEMYSŁ. Armenia jest zasobna w rudy metali, zwł. miedzi i molibdenu, cynku, ołowiu, żelaza (o zawartości 40 65% Fe), występują także sjenity nefelinowe (surowiec do otrzymywania aluminium), apatyty, platyna i metale rzadkie. Energia elektr. wytwarzana gł. w elektrowniach opalanych importowanym gazem ziemnym (1960 oddany do użytku gazociąg magistralny Karadagh Akstafa Erywań); łączna moc kaskady elektrowni wodnych na Hrazdanie wynosi 550 MW; elektrownia jądr. (817 MW) w Mecamor wyłączona po trzęsieniu ziemi, ponownie uruchomiona 1995; energ. sieć Armenii połączono 1997 z siecią Iranu; w budowie (1999) gazociąg do Iranu (dostawy gazu ziemnego z Turkmenistanu). gł. gałęzie przemysłu przetwórczego: elektrotechn. i elektron., maszyn. (obrabiarki, pompy), chem. (kauczuk syntet., tworzywa sztuczne, włókna), metali nieżel. (aluminium i molibdenu), materiałów bud. (tufy wulk., marmury, granit); huta miedzi w Alawerdi zamknięta ze względów ekol.; tradycyjne gałęzie przemysłu: lekki (włók., skórz.-obuwn.), spoż. (wina, koniaki, rozlewnie wód miner., przetwory owocowe); rzemiosło artyst. (dywany, ceramika, wyroby z miedzi); od 1996 realizowany 2-letni program prywatyzacji przemysłu; do 1997 sprywatyzowano 65% średnich i dużych zakładów (prawie wszystkie małe).

  LUDNOŚĆ. Ormianie stanowią 93% ogółu ludności, Rosjanie 1,6%, ponadto Kurdowie, Ukraińcy, Grecy, Asyryjczycy; większość wierzących należy do Kościoła orm.; gęstość zaludnienia 122 osób na km2; ok. 1/2 ludności skupia się w Kotlinie Ararackiej. W grudniu 1988 podczas silnego trzęsienia ziemi w pn. części Armenii zginęło 2640 tys. osób (międzynar. pomoc humanitarna), zniszczeniu uległy m. Leninakan (ob. Gjumri) i Kirowakan (ob. Wanadzor). Większość Azerbejdżan opuściła Armenię w wyniku konfliktów etnicznych; 1991 96 wyjechało z Armenii w poszukiwaniu pracy ok. 600 tys. Ormian.

  ROLNICTWO. Użytki rolne zajmują 47% pow. (w tym grunty orne 17%, łąki i pastwiska 27%); ponad 1/2 areału jest sztucznie nawadniana; najważniejsze regiony roln.: Kotlina Araracka, Wyż. Szyracka i okolice jez. Sewan; uprawa winorośli (zbiór winogron 158 tys. t, 1996), drzew owocowych (morele, brzoskwinie) i warzyw; zbiory gł. zbóż 278 tys. t (1996), gł. pszenica i jęczmień; rośliny przem.: tytoń, buraki cukrowe, geranium; hodowla bydła (0,5 mln sztuk, 1996), owiec (0,6 mln) i kóz, jedwabników; 90% użytków rolnych w prywatnym posiadaniu; areał upraw ok. 700 tys. ha (1997).

  WARUNKI NATURALNE. Armenia leży w pn.-wsch. części Wyż. Armeńskiej, ograniczonej pasmami Małego Kaukazu (wys. 3000 4000 m); najwyższy szczyt wygasły wulkan Aragac (4090 m); w pd.-zach. części śródgórska Kotlina Araracka; częste katastrofalne trzęsienia ziemi. Klimat podzwrotnikowy kontynent., suchy; średnia temp. w styczniu 5C, w lipcu 24 26C, w górach odpowiednio od 2C do 14C i 18 20C; roczne opady (gł. wiosenne) 200 500 mm; gł. rz.: Araks (graniczna) z dopływami Achurian, Hrazdan, Arpa, Worotan; ponad 100 jezior, największe Sewan; przeważają górskie gleby czarnoziemne; na stokach gór do wys. 2000 m roślinność stepowa, powyżej subalp. i alp. łąki; lasy i zarośla zajmują 12% pow.; 4 rezerwaty przyrody (m.in. Diliżański, Chosrowski), Park Nar. Sewan.


Gjumri - Województwa SZIRAK Wanadzor - Województwa LORI Idzewan - Województwa TAWUSZ Asztarak - Województwa ARAGATSOTN Hrazdan - Województwa KOTAJQ Gawar - Województwa GEGHARQUNIQ Armawir - Województwa ARMAWIR Artaszat - Województwa ARARAT Jeghegnadzor - Województwa WAJOTC DZOR Kapan - Województwa SJUNIQ Erewan - Stolica Armenii





Flaga Armenii


Flaga Armenii

Czerwony
Niebieski
Pomarańczowy


Gerb Armenii







Local Time Yerevan GMT





  Reklama

  Partnerzy


www.Hayastan.republika.pl


www.ArmPol.do.am


 



online